Noord Holland, land gewonnen uit het water

Noord Holland, land gewonnen uit het water

4 januari 2020 0 Door beheerder

Noord-Holland is historisch gezien waarschijnlijk de meest nauw verbonden provincie met de Staat der Nederlanden. Sterker nog, aan het einde van de 9e eeuw is Nederland hier min of meer ontstaan. Noord-Holland is dan ook de provincie waar zich de hoofdstad van Nederland bevind namelijk, Amsterdam. Zoals gezegd Noord-Holland is ontstaan uit land dat is terug gewonnen van de Noordzee en de Waddenzee.

De Noord-Hollanders hebben altijd gevochten tegen het water. Er zijn geen hardnekkiger dijkbouwers dan de Noord-Hollanders wordt wel eens gezegd. Als u er een kaart bij neemt uit omstreeks 1500 dan zie je direct dat er grote verschillen zijn.

Dijk met stenen trap
Dijk met stenen trap

Amsterdam hoofdstad

Amsterdam, de hoofdstad van Nederland en wereldwijd bekend en niet altijd om de beste redenen. Amsterdam wordt doorsneden door de rivier de Amstel waar aan Amsterdam haar naam dankt. In het verleden heette Amsterdam namelijk Amstelerdam, de bevolking echter noemde de stad Mokum, een naam die je heden ten dage nog steeds veel hoort.

Het geld dat nodig was om Noord-Holland droog te maken kwam voor een groot deel voort uit de scheepvaart en met name aan de Vereenigde Oost-Indische Compagnie of misschien beter bekend als de VOC.

Keizersgracht Amsterdam
Keizersgracht Amsterdam

De Zaanstreek

Zaandam ontstond door dat er via de VOC allerlei goederen van overzee het land binnen kwamen. Zaandam werd zo het eerste grote industrie gebied in Nederland. Tegenwoordig is Zaandam met haar ligging aan de rivier de zaan een grote toeristische trekpleister.

Met name de Zaanse schans waar je nog woningen en molens ziet die volgens traditie worden onderhouden en allemaal dezelfde kleur dragen. Ooit moeten hier zo een 600 werkende windmolens hebben gestaan.

Zaandam
Zaandam

Verbinding met de Noordzee

Zo tussen 1824 en 1875 werden er twee kanalen uitgegraven die de Zuiderzee via Amsterdam zou verbinden met de Noordzee. Doordat de route naar het achterland beter bevaarbaar werd groeide een inmiddels ingezakte economie weer als geen ander.

De grenzen van Noord-Holland zoals wij die nu kennen zijn vast gelegd in 1840. Dit was toen nog zonder de Wieringermeer. De Wieringermeer zou droogvallen in 1930.

Noordzeekanaal in vogelvlucht
Noordzeekanaal in vogelvlucht

We liggen voor Pampus

De stelling van Amsterdam was een verdedigingslinie in geval van een oprukkende vijand. De stelling was een water linie die in geval van een aanvallende vijand grote delen van Noord-Holland rondom Amsterdam onder water te kunnen zetten. Rondom de stad Amsterdam zijn nog steeds overblijfselen te vinden van deze water linie. Zo is het eiland Pampus en het daarop gebouwde fort een onderdeel van de Stelling van Amsterdam. Het fort werd aangelegd tussen 1887 en 1895 en zou plaats bieden aan 200 manschappen.

Toch heeft het fort als zodanig nooit dient gedaan en over de jaren heen verpauperde het fort en het eiland in hoog tempo. Een team van vrijwilligers heeft zich ontfermt over het eiland en het fort en hebben het fort in ere hersteld en onderhouden het ook. Gedurende het vakantie seizoen varen er boten op en neer en is Pampus te bezichtigen, en dat is zeker de moeite waard. De uitdrukking voor pampus liggen, wat zo veel betekent als “uitgeteld zijn”, is afgeleid van de schepen die vroeger voor Pampus moesten wachten op hoog water om verder te kunnen varen naar Amsterdam.

Fort Pampus bij Muiden
Fort Pampus bij Muiden

Hoorn en de VOC

Wie geïnteresseerd is in de glorie dagen van de VOC die mag de plaats Hoorn zeker niet vergeten. Hoorn laat waarschijnlijk van alle steden het meest zien van haar verleden in de VOC periode. Hoorn is ontstaan uit nederzetting van Deense en Duitse kooplieden ergens in de 14e eeuw.

Als je door het oude stads gedeelte van Hoorn wandelt of dor het oude havenkwartier kom je overal prachtige gebouwen en gevels tegen die stammen uit die de grandeur van die tijd uitstralen.

Skyline van Hoorn
Skyline van Hoorn

Hoe je het wend of keert de provincie Noord-Holland is van groot belang in de Nederlandse geschiedenis. Alleen daarom al zou je de provincie en al haar pracht en praal zeker moeten bezoeken.